Waar komt het fooi geven vandaan, en hoeveel geef je nu?

5/5
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email
fooi drinkgeld pourboire tips horeca

We vinden het heel normaal: een extraatje geven aan de bediening, nadat je uiteten bent geweest. Maar waar komt fooien geven eigenlijk vandaan? En hoeveel geef je nu?

Fooi

Een fooi is een extra geldbetaling als beloning voor extra kwaliteit voor verkregen diensten boven de verwachte ‘normale’ kwaliteit.

Fooi is niet hetzelfde als loon omdat men er in principe geen recht op heeft. Bovendien krijgt men fooi direct van klanten, in tegenstelling tot een bonus of gratificatie, die van de werkgever komt.

Fooi vormt meestal een prikkel voor de dienstverlener om extra zijn best te doen. 

fooi drinkgeld pourboire horeca

Oorsprong

Zoals een heleboel andere dingen in de westerse wereld zou ook het geven van een fooi door de Romeinen zijn uitgevonden. Maar de meeste historische bronnen wijzen in de richting van het zeventiende-eeuwse Engeland.

Mensen die in privé-landhuizen hadden overnacht, begonnen het personeel van hun gastheer toen kleine geldbedragen te geven, als teken van waardering voor de verleende diensten. Later sloeg dat over naar de koffiehuizen in Londen, en vandaar wellicht naar het Europese vasteland.

In vroeger tijden werd een fooi ook wel drinkgeld genoemd. De Franse benaming pourboire verwijst hier nog direct naar, evenals het Duitse Trinkgeld. In het Engels wordt een fooi tip of gratuity genoemd. In Wallonië komen we de term dringuelle tegen.

Fooienland

Amerikanen die in de negentiende eeuw Europa bezochten, vonden het een chique gewoonte en namen hem mee naar huis. Niet iedereen was daar even gelukkig mee. Fooien geven strookte niet met het Amerikaanse idee van gelijkheid, zo werd verkondigd. Er ontstond zelfs een serieuze beweging tegen het fenomeen.

Tevergeefs, weten we nu, want Amerika is fooienland nummer één. Naar schatting 63 procent van de inkomsten van het bedienend personeel in restaurants en bars bestaat er uit fooien.

Anderzijds was het minimumloon in de Amerikaanse horeca tot begin de jaren slechts 5 dollar en actueel 7,25 dollar per uur. Een situatie die de werkgevers kunnen handhaven met het argument dat ijverige werknemers dankzij tevreden klanten uiteindelijk toch genoeg verdienen.

Belediging

Dat het ook anders kan, bewijzen veel Europese landen. Hier liggen de minimumlonen in de horeca vaak een stuk hoger dan in de VS en zijn fooien (of beter gezegd: het voorzichtig naar boven afronden van de rekening) eerder een soort aardigheidje.

In Aziatische landen, zoals Japan, komen fooien trouwens helemaal niet voor. Het geven van wat extra geld kan er zelfs als een belediging worden opgevat. En laten nu uitgerekend enkele Japanse restaurants in New York de afgelopen jaren iets ‘revolutionairs’ hebben geïntroduceerd: fooien zijn er voortaan verboden en het personeel krijgt een fatsoenlijk salaris.

Hoeveel drinkgeld? 

De hoogte van het drinkgeld dat men geeft in de horeca hangt ook af van de cultuur en de hoogte van de rekening.

In Nederlandse restaurants is de niet verplichte fooi meestal tussen de 5 en 10%, waarbij men meestal bedragen naar boven afrondt. Bijvoorbeeld bij een rekening van € 78 er € 80 van maken). Wanneer de bedragen hoger worden, worden de fooien procentueel lager.

In andere delen van de wereld zoals in Noord-Amerika is het gebruikelijk om tussen de 15 en 20% fooi te betalen, maar nooit minder dan 10%.

Fooienregels 

Spendeer jij jouw volgende vakantie in het buitenland, check dan snel even of jouw vakantieland hieronder staat. Weet je meteen waar je aan toe bent na een etentje.

  • Een fooi is in Turkije niet verplicht, maar men is wel gewend aan fooien in restaurants. Ze rekenen hierdoor stiekem wel op 5 tot 10%. Bij een taxirit is dit overigens geen gewoontegoed, al ronden de meeste toeristen het bedrag netjes naar boven af.
  • In Italië gelden dezelfde taxi-regels. In restaurants gaat het er echter anders aan toe. In veel restaurants wordt er een mandje met brood en servies/bestek op tafel gezet. Dit is niet gratis, het komt op de rekening als ‘pane e coperto’. Een soort servicekosten. Een fooi hoeft daarna dus niet meer.
  • In Frankrijk is het noodzaak even op het bonnetje te kijken! In veel gevallen zijn de servicekosten al in de prijs verwerkt. Een tip is dan niet nodig. Staat er echter service non compris op jouw bon, dan is de service niet inbegrepen. Een tip van 10 tot 15% is dan normaal. Oh, en de Fransen zijn soms best bijdehand; het kan zo maar zijn dat ze je geen wisselgeld geven, maar dit zichzelf als fooi toe-eigenen. Oók als de service al wel bij de prijs is inbegrepen.
  • In Duitsland gaan ze er niet standaard vanuit dat je trinkgeld geeft, maar als je het dan toch doet, houdt dan een marge van 5 tot 10% aan of rond jouw rekening af naar boven tot rond getal. Gidsen daarentegen rekenen er wel meer op; die krijgen doorgaans zo’n 10% fooi.
  • In Spanje zien ze fooi echt als waardering; locals geven daarom alleen fooi als ze tevreden zijn met het eten en/of de service. En dit kan jij ook als richtlijn nemen. Ben je tevreden? Rond het bedrag naar boven af, leg je overtallige muntgeld op tafel of pin 5-10% meer. En ben je niet tevreden? Geef dan geen fooi! De Spanjaarden vinden dat je geld écht moet verdienen.
MAAK KENNIS MET GERENOMMEERDE BEROEPSORGANISATIES EN CONSULTANTS 
Je beroepsorganisatie of consultancybedrijf in deze carrousel? KLIK HIER.

Engeland, Kroatië en Griekenland

  • In Engeland is het zaak om op het bonnetje te controleren; in sommige restaurants staan er namelijk al servicekosten op de rekening. Dubbel betalen is dan zeker niet nodig. Staan er geen servicekosten op de rekening? Geef ca. 10-15% fooi.
  • Voor Kroatië geldt eigenlijk hetzelfde als Engeland; kijk goed op jouw bonnetje om te zien of servicekosten al bij de prijs inbegrepen zijn. Zo niet? 10% fooi is voldoende in Kroatië. Wat wel goed is om bij stil te staan, is dat een deel van de Kroaten alleen een seizoensbaantje hebben in het toerisme. Elk extraatje wordt daarom gewaardeerd!
  • Doseer in Griekenland jouw fooien goed! Het is in het Zuid-Europese land gebruikelijk dat je alleen een fooi geeft als de service écht bovengemiddeld is. Als je rondstrooit met geld (en met te veel geld) wordt dit niet altijd door de Grieken gewaardeerd. Ze zien het dan alsof jij hun bezit en/of wilt omkopen. Fooi mag, is welkom zelfs, maar met mate.

Thaïland, Egypte en Dubai 

  • Thailand blijft Azië en je zal hier dus ook zeker niet arm worden van fooien. Het is gebruikelijk om in restaurants 10 Baht achter te laten. Dit is omgerekend zo’n € 0,25. Geen geld! Voor taxi’s geldt dat je het bedrag kan afronden en schoonmaaksters of bellboys geef je zo’n 10 tot Baht. Gidsen zijn iets verwender; zij waarderen het als je een fooi van zo’n 50 Baht geeft. Gezien de gemiddeld excursieprijs is dat natuurlijk ook nog slechts een kleinigheidje.
  • Baksheesh geven (zoals fooi in het Arabisch wordt genoemd) in Egypte is net als in de Verenigde Staten: hier is het basissalaris erg laag. Het wordt gezien als verkapt salaris en is eigenlijk service-onafhankelijk. Je geeft het simpelweg altijd, ook als de service niet zo denderend was. Een fooi in een restaurants is zo’n 10%, tenzij op de bon al staat dat de fooi is inbegrepen.
  • In Dubai ligt het loon minder laag. Maar… Er zijn veel werknemers uit andere landen (zoals India & Pakistan) die van hun normale salaris hele families in hun thuisland onderhouden. Weet dat het geld bij hen goed terechtkomt. In restaurants is 10% de algemene richtlijn, tenzij er al een service charge op de rekening staat.

Dienst inbegrepen

Doordat de verloning van het bedienend personeel verbeterd werd, werd halverwege de vorige eeuw het bedieningsgeld in Nederland afgeschaft. De kosten voor de bediening werden via een opslag van 15%, vast onderdeel van de prijs. Dit werd aangegeven op de rekening door de tekst ‘Inclusief’, ‘Service compris’ of ‘bediening inbegrepen’. Deze toevoeging verdween echter in de loop van de jaren.

In andere landen worden nog wel bedieningskosten in rekening gebracht. Soms is ook het geven van een fooi daarbovenop gebruikelijk.

Horeca Webzine gratis abonnement tweewekelijks

Deel dit blogartikel! 

Ken jij andere professionals, hobbykoks, collega’s, vrienden en/of kennissen die ook wat kunnen hebben aan onze blogartikels? We zouden het heel fijn vinden dat je dit blogartikel in jouw netwerk deelt. Het kan makkelijk met de onderstaande sociale media-knoppen. Alvast bedankt!

Bronnen: Kijkmagazine (Leo Polak) –  Wikipedia – Vakantiediscounter

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email

Gratis abonnement

Abonneer je gratis op Horeca Webzine en ontvang tweewekelijks op zaterdagmorgen in je mailbox het allerlaatste nieuws, originele tips, weetjes, inspirerende verhalen en aanbiedingen van en voor de horeca.

Zonder dat je er iets extra hoeft voor te doen, maak je ook tweewekelijks kans op tal van culinaire geschenken.

Om de nieuwsbrief te kunnen personaliseren, willen we graag weten wie je bent. Voor iedere lijst die je aanstipt, krijg je een gepersonaliseerde nieuwsbrief.

Het gratis abonnement op Horeca Webzine kan op ieder moment worden opgezegd.

Nieuwe berichten